Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất giảm tới 70% mức phạt do chậm nộp hồ sơ khai thuế và không yêu cầu nộp hồ sơ khai thuế trong một số trường hợp đối với người nộp thuế có mã số thuế ở trạng thái 03, 06.
Các đề xuất hướng đến việc hỗ trợ xử lý hồ sơ thuế tồn đọng, tạo điều kiện để người nộp thuế thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Đây là nội dung dự thảo đang lấy ý kiến, chưa phải căn cứ để doanh nghiệp tự áp dụng việc giảm phạt hoặc ngừng nộp hồ sơ khai thuế.
Doanh nghiệp trạng thái 03, 06 nào thuộc phạm vi đề xuất?
Theo Điều 1 dự thảo, chính sách áp dụng đối với người nộp thuế được cơ quan thuế xác định thuộc một trong hai trạng thái:
- Trạng thái 03: Ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
- Trạng thái 06: Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế.
Phạm vi đề xuất được xác định theo tình trạng của người nộp thuế tính đến thời điểm Nghị quyết có hiệu lực. Việc được hưởng từng chính sách còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể về hồ sơ, kỳ tính thuế và thời điểm hoàn thành nghĩa vụ.
Đề xuất giảm tới 70% mức phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế
Điều 3 dự thảo đề xuất người nộp thuế thuộc phạm vi áp dụng, đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu, được áp dụng mức phạt thấp hơn đối với hành vi vi phạm thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.
Mức phạt được xác định theo tỷ lệ của mức phạt tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, tùy thời điểm nộp hồ sơ:
| Thời điểm nộp hồ sơ theo dự thảo | Mức phạt áp dụng | Tỷ lệ giảm tương ứng |
|---|---|---|
| Từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết 30/6/2027 | 30% mức phạt theo quy định | Giảm 70% |
| Từ 01/7/2027 đến hết 31/12/2027 | 50% mức phạt theo quy định | Giảm 50% |
| Từ 01/01/2028 đến hết 30/6/2028 | 70% mức phạt theo quy định | Giảm 30% |
Như vậy, “giảm tới 70%” có nghĩa là mức phạt còn bằng 30% mức phạt làm căn cứ tính, nếu đáp ứng điều kiện và hoàn thành hồ sơ trong giai đoạn đầu theo đề xuất.
Ví dụ minh họa: nếu mức phạt làm căn cứ tính là 10 triệu đồng, việc áp dụng tỷ lệ 30% sẽ tương ứng số tiền phạt 3 triệu đồng, giảm 7 triệu đồng. Số tiền thực tế phải được xác định theo hành vi và hồ sơ cụ thể.
Chính sách này tập trung vào tiền phạt vi phạm thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, không đồng nghĩa với việc giảm 70% mọi khoản tiền phạt hoặc nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
Những trường hợp được đề xuất không phải nộp hồ sơ khai thuế
Điều 2 dự thảo quy định hai trường hợp đáng chú ý.
Thứ nhất, kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Người nộp thuế thuộc phạm vi áp dụng được đề xuất không phải nộp hồ sơ khai thuế cho các kỳ này, trên cơ sở thời gian không hoạt động theo thông báo của cơ quan thuế.
Người nộp thuế phải cam kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc không phát sinh nghĩa vụ thuế. Cam kết cần xác định cụ thể thời gian không hoạt động, các kỳ tính thuế liên quan và được thể hiện trong hồ sơ khôi phục mã số thuế hoặc hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Thứ hai, thời gian đã bị thu hồi giấy chứng nhận hoặc giấy phép nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Dự thảo đề xuất không yêu cầu nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hợp tác xã, đăng ký hộ kinh doanh, giấy phép thành lập và hoạt động hoặc văn bản tương đương.
Tuy nhiên, hồ sơ quyết toán thuế đến thời điểm thu hồi vẫn phải thực hiện.
Không phải mọi hồ sơ còn thiếu đều được miễn nộp
Dự thảo vẫn yêu cầu người nộp thuế nộp đầy đủ:
- Hồ sơ khai thuế còn thiếu của các kỳ tính thuế trước những thời điểm được xác định tại khoản 1, khoản 2 Điều 2.
- Hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có phát sinh nghĩa vụ thuế sau thời điểm quy định tại khoản 1 Điều 2.
Vì vậy, doanh nghiệp cần đối chiếu từng kỳ tính thuế với tình trạng hoạt động thực tế và thông báo của cơ quan thuế. Việc có mã số thuế ở trạng thái 03 hoặc 06 chưa đủ để kết luận toàn bộ tờ khai còn thiếu đều được miễn nộp.
Ngoài ra, dự thảo đề xuất không yêu cầu lập, gửi một số thông báo, báo cáo về hóa đơn cho đến thời điểm Nghị định 123/2020/NĐ-CP có hiệu lực, khi người nộp thuế quay lại làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Các giới hạn cần lưu ý khi áp dụng chính sách giảm phạt
Theo dự thảo, chính sách về mức phạt không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.
Dự thảo cũng có quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ đã được cơ quan thuế tiếp nhận trước ngày Nghị quyết có hiệu lực hoặc trong thời gian có hiệu lực, đang giải quyết và chưa ban hành quyết định xử phạt. Trường hợp cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt không thuộc cơ chế áp dụng mức phạt này theo quy định chuyển tiếp.
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, dự thảo có cơ chế riêng; không nên áp dụng trực tiếp bảng tỷ lệ dành cho trường hợp thông thường để tính cho mọi đối tượng.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?
Doanh nghiệp có mã số thuế ở trạng thái 03, 06 nên chủ động rà soát tình trạng đăng ký thuế, thời gian ngừng hoạt động, thông báo của cơ quan thuế và quyết định thu hồi giấy chứng nhận, giấy phép nếu có.
Đồng thời, cần lập danh sách hồ sơ khai thuế còn thiếu theo từng kỳ; đối chiếu doanh thu, hóa đơn và nghĩa vụ thuế thực tế; chuẩn bị tài liệu phục vụ việc khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Nếu được ban hành theo nội dung đề xuất, chính sách sẽ tạo điều kiện giảm chi phí xử lý hồ sơ tồn đọng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần theo dõi văn bản chính thức để xác định đúng ngày có hiệu lực, điều kiện và thủ tục áp dụng, tránh hiểu rằng đang có dự thảo thì được tự động miễn tờ khai hoặc giảm tiền phạt.
Nguồn: Hồ sơ dự thảo gửi lấy ý kiến kèm Công văn số 17143/BTC-CT ngày 26/10/2026 của Bộ Tài chính; trọng tâm là Điều 1–4 dự thảo Nghị quyết của Chính phủ. Nội dung bài viết phản ánh bản dự thảo trong tài liệu, các đề xuất có thể được điều chỉnh trước khi ban hành.
Gọi cho chúng tôi để được hỗ trợ:
Chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề liên quan đến đăng ký kinh doanh và các thủ tục hành chính khác.
