Ngày 29/10/2026, nhiều cơ quan báo chí đưa tin Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế. Nhóm đối tượng được quan tâm nhất là các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trên thực tế nhưng mã số thuế vẫn ở trạng thái 03 hoặc trạng thái 06, thường được gọi là doanh nghiệp “đắp chiếu”.

Một điểm cần làm rõ ngay từ đầu: “03” và “06” không phải là đầu số của mã số thuế, mà là hai trạng thái của người nộp thuế trên hệ thống quản lý thuế. Bài viết dưới đây tổng hợp các nội dung chính của dự thảo để doanh nghiệp hiểu đúng phạm vi áp dụng và chủ động chuẩn bị.

Lưu ý: Đây là dự thảo, chưa có hiệu lực pháp lý. Nội dung có thể được điều chỉnh trước khi Chính phủ ban hành chính thức.

Tóm tắt nhanh

Loại văn bản: dự thảo Nghị quyết của Chính phủ, do Bộ Tài chính soạn thảo. Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ ban hành trước ngày 15/12/2026; thời hạn áp dụng đến hết ngày 30/6/2028.
Đối tượng chính: người nộp thuế ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế).
Giảm phạt: phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế chỉ còn 30%, 50% hoặc 70% mức phạt theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, tùy thời điểm hoàn thành hồ sơ. Mức giảm cao nhất là 70%, không phải “tối thiểu 70%”.
Không phải nộp tờ khai: đối với các kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian không hoạt động theo thông báo của cơ quan thuế.
Lệ phí môn bài: đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài đến hết 31/12/2025 cùng tiền chậm nộp liên quan.
Chấm dứt mã số thuế: đề xuất cơ chế xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế với người nộp thuế đã ngừng hoạt động từ đủ 10 năm trở lên.

1. Bối cảnh ra đời dự thảo

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, dự thảo xuất phát từ yêu cầu thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu. Để thực hiện khuyến nghị của Ban thư ký Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (Global Forum), Bộ Tài chính đã chỉ đạo ngành thuế làm sạch, chuẩn hóa và giảm số lượng người nộp thuế tồn đọng ở trạng thái 03 và 06.

Tuy nhiên, kết quả xử lý thực chất còn thấp. Số trường hợp phát sinh mới ở trạng thái 06 vẫn lớn hơn số được xử lý. Theo Bộ Tài chính, nút thắt nằm ở nghĩa vụ khai thuế và xử phạt vi phạm hành chính: muốn đóng mã số thuế, doanh nghiệp phải nộp bù hàng loạt hồ sơ khai thuế quá hạn và chịu tổng số tiền phạt lớn, dù nhiều năm không phát sinh hoạt động kinh doanh. Chi phí quay lại làm thủ tục cao khiến doanh nghiệp thiếu động lực tự khắc phục.

2. Trạng thái 03 và trạng thái 06 là gì?

Trạng thái 03: người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Trạng thái 06: người nộp thuế được cơ quan thuế xác định là không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Doanh nghiệp có thể tra cứu trạng thái mã số thuế của mình trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế hoặc liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để xác nhận.

3. Điểm mới thứ nhất: giảm phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế

3.1. Ba mốc thời gian, ba mức phạt

Dự thảo đề xuất: doanh nghiệp, tổ chức thuộc đối tượng nêu trên, sau khi nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu, được áp dụng mức phạt đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn bằng 30%, 50% hoặc 70% mức phạt quy định tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (và các văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có). Càng hoàn thành sớm, mức phạt càng thấp:

Thời điểm hoàn thành hồ sơ khai thuế còn thiếu	Mức phạt áp dụng	Mức giảm so với hiện hành
Từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết 30/6/2027	30%	70%
Từ 01/7/2027 đến hết 31/12/2027	50%	50%
Từ 01/01/2028 đến hết 30/6/2028	70%	30%

Ví dụ minh họa (giả định): nếu theo quy định hiện hành, khoản phạt cho một hồ sơ khai thuế nộp chậm là 10 triệu đồng, thì doanh nghiệp hoàn thành hồ sơ trong giai đoạn đầu chỉ chịu 3 triệu đồng; trong giai đoạn hai là 5 triệu đồng; trong giai đoạn ba là 7 triệu đồng. Mức phạt thực tế của mỗi hồ sơ phụ thuộc vào thời gian chậm nộp và các tình tiết cụ thể theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

3.2. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán: dự thảo đề xuất không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc đối tượng của dự thảo: nếu đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu thì được đề xuất áp dụng mức phạt bằng 50% mức phạt tương ứng, trong thời gian từ khi Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2028. Cách tính cụ thể cần đối chiếu với toàn văn dự thảo khi được ban hành.

3.3. Trường hợp không được hưởng ưu đãi

Chính sách giảm phạt không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế, hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

4. Điểm mới thứ hai: không phải nộp tờ khai các kỳ không phát sinh nghĩa vụ thuế

Dự thảo đề xuất người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế đối với những kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, theo thông báo của cơ quan thuế. Cơ chế tương tự được đề xuất cho trường hợp người nộp thuế chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế nhưng đã bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, giấy phép thành lập và hoạt động hoặc giấy tờ tương đương.

Đây không phải là miễn toàn bộ nghĩa vụ kê khai. Doanh nghiệp vẫn phải:

hoàn thành hồ sơ khai thuế còn thiếu của các kỳ trước thời điểm cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký;
hoàn thành hồ sơ quyết toán thuế đến thời điểm bị thu hồi giấy tờ pháp lý;
khai thuế đối với các kỳ có phát sinh nghĩa vụ thuế sau thời điểm được xác định theo Nghị quyết.

Mục tiêu của quy định là giảm khối lượng hồ sơ “rỗng” (không có doanh thu, chi phí, hóa đơn hay nghĩa vụ thuế), qua đó giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và giảm tải cho cơ quan thuế.

5. Điểm mới thứ ba: xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp

Bên cạnh giảm phạt, dự thảo đề xuất các biện pháp sau:

Xóa nợ lệ phí môn bài đến hết ngày 31/12/2025, đồng thời xóa tiền chậm nộp của khoản nợ này.
Miễn việc khai, nộp lệ phí môn bài đối với nghĩa vụ chưa thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của dự thảo Nghị quyết.
Xóa tiền chậm nộp đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03 hoặc 06, tính đến thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.

Xem thêm Hướng dẫn: Tạm ngừng kinh doanh tại Ninh Bình [Quy trình, thủ tục, hồ sơ]

6. Đề xuất chấm dứt hiệu lực mã số thuế với doanh nghiệp ngừng hoạt động từ 10 năm

Dự thảo đề xuất xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt mã số thuế, hoặc đã được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, từ đủ 10 năm trở lên tính đến ngày Nghị quyết có hiệu lực, với điều kiện không có nợ thuế và không thuộc trường hợp đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.

Quy trình dự kiến:

Cơ quan thuế công khai thông tin người nộp thuế dự kiến chấm dứt hiệu lực mã số thuế trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế trong 30 ngày.
Nếu người nộp thuế không có văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế và cơ quan thuế không nhận được ý kiến phản đối bằng văn bản của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, cơ quan thuế chấm dứt hiệu lực mã số thuế trên hệ thống.
Sau đó, cơ quan thuế công khai thông tin và chuyển cho cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan có thẩm quyền để xử lý tiếp theo pháp luật về doanh nghiệp, hợp tác xã và pháp luật liên quan.

Theo ước tính nêu trong đề xuất, hơn 753.000 người nộp thuế không hoạt động trên 10 năm có thể thuộc diện được xem xét xử lý mã số thuế nếu đáp ứng đủ điều kiện.

7. Ví dụ từ Bộ Tài chính: một doanh nghiệp “đắp chiếu” 10 năm phải bù những gì?

Theo tính toán của Bộ Tài chính, một doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký trong 10 năm, nếu thuộc diện khai thuế giá trị gia tăng theo quý, có thể phải nộp bổ sung khoảng 40 hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, chưa kể hồ sơ thuế thu nhập cá nhân và các loại thuế, phí, lệ phí khác. Tổng nghĩa vụ với ngân sách có thể lên tới khoảng 55 triệu đồng, gồm:

khoảng 23 triệu đồng tiền phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp;
khoảng 20 triệu đồng lệ phí môn bài;
khoảng 12 triệu đồng tiền chậm nộp lệ phí môn bài.

Đây chính là gánh nặng mà dự thảo muốn giảm bớt để khuyến khích doanh nghiệp chủ động hoàn tất thủ tục rút khỏi thị trường.

8. Quy mô tác động theo ước tính của Bộ Tài chính

Khoảng 1,6 triệu hồ sơ khai thuế có thể được nộp theo cơ chế đề xuất.
Nếu tập trung hoàn thành trong giai đoạn áp dụng mức phạt 30%, số tiền phạt giảm so với quy định hiện hành khoảng 12.670 tỷ đồng; giai đoạn mức phạt 50% là khoảng 9.100 tỷ đồng; giai đoạn mức phạt 70% là khoảng 5.600 tỷ đồng.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã giải quyết chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 777.835 trường hợp, nhưng số tồn đọng vẫn lớn.

9. Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?

Xác định trạng thái mã số thuế: kiểm tra mã số thuế của doanh nghiệp đang ở trạng thái 03, 06 hay trạng thái khác.
Lập danh sách hồ sơ khai thuế còn thiếu: thống kê theo từng loại thuế (giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, lệ phí môn bài…) và từng kỳ.
Phân loại kỳ không phát sinh và kỳ có phát sinh: đối chiếu với thời điểm cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, hoặc thời điểm bị thu hồi giấy tờ pháp lý.
Rà soát nợ thuế và các khoản chưa nộp: điều kiện chấm dứt mã số thuế yêu cầu không có nợ thuế.
Rà soát tình trạng pháp lý: doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký chưa, đang giải thể hay chỉ ngừng hoạt động trên thực tế.
Cân nhắc thời điểm nộp hồ sơ: các mốc ưu đãi trong dự thảo đều tính từ ngày Nghị quyết có hiệu lực. Theo cách quy định này, hồ sơ nộp trước thời điểm đó nhiều khả năng chưa thuộc phạm vi ưu đãi; doanh nghiệp nên theo dõi văn bản chính thức trước khi quyết định.
Chuẩn bị hồ sơ chứng minh: tài liệu về thời gian ngừng hoạt động, thông báo của cơ quan thuế, quyết định thu hồi giấy tờ pháp lý (nếu có), sổ sách và chứng từ liên quan.

10. Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Doanh nghiệp có mã số thuế bắt đầu bằng 03 hoặc 06 có được giảm phạt không?

Đáp: Không. “03” và “06” là trạng thái của người nộp thuế, không phải đầu số mã số thuế. Doanh nghiệp được xét theo trạng thái mã số thuế, không phụ thuộc hai chữ số đầu của mã số.

Hỏi: Có được tự động giảm 70% tiền phạt không?

Đáp: Theo dự thảo, ưu đãi áp dụng sau khi người nộp thuế đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu, và mức phạt phụ thuộc vào thời điểm hoàn thành: 30%, 50% hoặc 70% mức phạt hiện hành. Mức giảm 70% chỉ dành cho hồ sơ hoàn thành sớm nhất, không phải mức áp dụng chung.

Hỏi: Có được miễn toàn bộ tờ khai không?

Đáp: Không. Chỉ các kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian không hoạt động theo quy định của dự thảo mới không phải nộp hồ sơ khai thuế. Các kỳ trước thời điểm thông báo, hồ sơ quyết toán và các kỳ có phát sinh vẫn phải thực hiện.

Hỏi: Hộ kinh doanh có được hưởng chính sách này không?

Đáp: Có, nhưng theo cơ chế riêng: hộ nộp thuế khoán được đề xuất không bị xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế thuộc diện nêu trên; hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai được đề xuất áp dụng mức phạt bằng 50% mức phạt tương ứng.

Hỏi: Doanh nghiệp đang bị thanh tra thuế có được áp dụng không?

Đáp: Dự thảo loại trừ trường hợp có dấu hiệu trốn thuế hoặc đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Hỏi: Khi nào Nghị quyết có hiệu lực?

Đáp: Hiện chưa có hiệu lực. Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ xem xét, ban hành trước ngày 15/12/2026; chính sách dự kiến áp dụng đến hết ngày 30/6/2028. Sau thời điểm này, các trường hợp phát sinh tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành.

Kết luận

Dự thảo Nghị quyết cho thấy định hướng giảm chi phí tuân thủ và tạo cơ hội để doanh nghiệp “đắp chiếu” hoàn tất nghĩa vụ, rút khỏi thị trường một cách có trật tự. Tuy nhiên, ưu đãi gắn chặt với điều kiện và mốc thời gian cụ thể, nên doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ sớm, hiểu đúng phạm vi áp dụng và theo dõi sát nội dung chính thức khi Nghị quyết được ban hành.

Nếu doanh nghiệp cần rà soát trạng thái mã số thuế, đánh giá nghĩa vụ khai thuế còn tồn đọng hoặc lộ trình giải thể, chấm dứt mã số thuế, có thể liên hệ Luật Gia Bùi để được tư vấn.

Nguồn tham khảo

Báo Đấu thầu, “Đề xuất ban hành chính sách đặc thù, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế”, 29/10/2026: https://baodauthau.vn/de-xuat-ban-hanh-chinh-sach-dac-thu-thao-go-kho-khan-cho-nguoi-nop-thue-post211254.html
LuatVietnam, “Giảm đến 70% mức phạt đối với người nộp thuế chưa hoàn thành hồ sơ khai thuế (dự kiến)”, 29/10/2026: https://luatvietnam.vn/tin-van-ban-moi/giam-den-70-muc-phat-doi-voi-nguoi-nop-thue-chua-hoan-thanh-ho-so-khai-thue-du-kien-186-114730-article.html
LuatVietnam, “Đề xuất xử lý mã số thuế của người nộp thuế ngừng hoạt động từ 10 năm trở lên”, 29/10/2026: https://luatvietnam.vn/tin-van-ban-moi/de-xuat-xu-ly-ma-so-thue-cua-nguoi-nop-thue-ngung-hoat-dong-tu-10-nam-tro-len-186-114731-article.html
VnEconomy, “Doanh nghiệp “đắp chiếu” thở phào trút gánh nặng lệ phí môn bài”, 29/10/2026: https://vneconomy.vn/doanh-nghiep-dap-chieu-tho-phao-trut-ganh-nang-le-phi-mon-bai.htm
Toàn văn dự thảo Nghị quyết (đăng trên LuatVietnam): https://luatvietnam.vn/thue/du-thao-nghi-quyet-chinh-sach-dac-thu-ho-tro-nguoi-nop-thue-va-cam-ket-quoc-te-453174-d10.html

Bài viết mang tính chất thông tin, tham khảo, dựa trên nội dung dự thảo được báo chí đăng tải tại thời điểm đăng bài và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Dự thảo có thể thay đổi trước khi ban hành.

Gọi cho chúng tôi để được hỗ trợ:

HỖ TRỢ NGAY: 097.110.6895

Chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề liên quan đến đăng ký kinh doanh và các thủ tục hành chính khác.

Rating: 5.00/5. From 1 vote.

Please wait...

Dự thảo giảm đến 70% tiền phạt, miễn nộp tờ khai các kỳ không phát sinh: Cơ hội cho doanh nghiệp mã số thuế trạng thái 03, 06